ในงานแต่งงานของ ณเดชน์ ญาญ่า มีพิธีหนึ่งซึ่งน่าสนใจ คือการล้างเท้าให้เจ้าบ่าวก่อนขึ้นเรือนเจ้าสาว เป็นพิธีของทางภาคอีสาน พิธีนี้ทำเพื่ออะไร มีความเชื่ออย่างไร มาดูกัน
ภาพจาก : Instagram kaew_jung
เพิ่งผ่านพ้นกันไปอย่างชื่นมื่นสำหรับงานแต่งงานของ ณเดชน์ และ ญาญ่า อุรัสยา ตามแบบฉบับพิธีไทย-อีสาน ซึ่งนอกจากบรรยากาศอบอุ่นและบันเทิงใจแล้ว ยังมีพิธีกรรมโบราณของทางภาคอีสานที่น่าสนใจด้วย นั่นคือพิธีล้างเท้าให้เจ้าบ่าวก่อนขึ้นเรือนเจ้าสาว พิธีนี้มีที่มาอย่างไรและมีวิธีการยังไงบ้าง ตามมาดูไปพร้อม ๆ กับภาพงานแต่ง ณเดชน์ ญาญ่า กันค่ะ
พิธีล้างเท้าเจ้าบ่าว เป็นหนึ่งในธรรมเนียมปฏิบัติที่เรียบง่ายแต่แฝงไปด้วยความหมายลึกซึ้งในงานแต่งงานแบบอีสาน โดยส่วนใหญ่มักจะทำกันในช่วงหลังจากที่เจ้าบ่าวเคลื่อนขบวนขันหมากมาถึงหน้าบ้านของเจ้าสาว ก่อนที่จะก้าวเข้าสู่ตัวบ้านเพื่อเริ่มพิธีสู่ขวัญ
ความเชื่อและกุศโลบาย
ในสมัยก่อน การเดินทางมาบ้านเจ้าสาวมักเป็นการเดินเท้าผ่านดิน โคลน หรือฝุ่นละออง พิธีนี้จึงมีจุดประสงค์หลักดังนี้
- การชำระล้างสิ่งไม่ดี : เชื่อว่าเป็นการล้างเอาสิ่งอัปมงคล ความทุกข์โศก หรือสิ่งสกปรกที่ติดตัวมาจากการเดินทางออกไป เพื่อให้เริ่มต้นชีวิตคู่ด้วยความบริสุทธิ์
- ความกตัญญูและการฝากตัว : เป็นการแสดงความอ่อนน้อมถ่อมตนของเจ้าบ่าวต่อครอบครัวเจ้าสาว โดยผู้ที่ล้างเท้าให้มักจะเป็น น้องชาย หรือน้องสาวของเจ้าสาว (หรือญาติผู้น้อง) ซึ่งเป็นการทำความรู้จักและสร้างความคุ้นเคยระหว่างเครือญาติทั้งสองฝ่าย
- กุศโลบายเรื่องความใจกว้าง : เป็นการสอนให้เจ้าบ่าวรู้จักการ "ให้" ตั้งแต่ก้าวแรกที่เข้าบ้าน เพราะเจ้าบ่าวต้องให้รางวัล (เงินรางวัล) แก่คนล้างเท้าด้วย
สิ่งที่ต้องเตรียม
- ขันน้ำหรือกะละมังใบเล็ก : บรรจุน้ำสะอาด (บางบ้านอาจลอยดอกไม้เพื่อความสวยงามและเป็นมงคล)
- หินลับมีด : วางไว้ในกะละมังหรือรองไว้ใต้เท้าเจ้าบ่าวขณะล้าง (สื่อถึงความหนักแน่น มั่นคง และมีสติปัญญาแหลมคมเหมือนมีดที่ถูกลับ)
- ใบเตยหรือใบไม้มงคล : บางพื้นที่ใช้วางรองเท้าเจ้าบ่าว หรือให้ยืนบนหินที่วางทับใบตองเต็มใบไม่ให้ใบขาดหรือมีรอยฉีกขาด
- ผ้าเช็ดเท้าสะอาด
- ซองรางวัล (ค่าล้างเท้า) : เจ้าบ่าวต้องเตรียมไว้ให้ผู้ล้างเท้า
ขั้นตอนการทำพิธี
- จุดล้างเท้า : เมื่อขบวนขันหมากมาถึงหน้าบันไดบ้านหรือทางเข้าบ้าน เจ้าบ่าวจะมายืนที่จุดล้างเท้าที่เตรียมไว้
- การล้างเท้า : น้องสาวหรือน้องชายของเจ้าสาวจะตักน้ำราดลงบนเท้าของเจ้าบ่าว (โดยให้เจ้าบ่าวเหยียบลงบนหินลับมีด) 3 ครั้ง แล้วขัดถูทำความสะอาดให้เบา ๆ
- การเช็ดเท้า : ใช้ผ้าสะอาดเช็ดเท้าเจ้าบ่าวให้แห้ง
- การมอบรางวัล : เจ้าบ่าวจะมอบซองเงินที่เตรียมไว้ให้กับผู้ล้างเท้า เพื่อเป็นค่าตอบแทนและเป็นการรับขวัญน้อง ๆ
- เข้าสู่ตัวบ้าน : เมื่อล้างเท้าสะอาดแล้ว เจ้าบ๋าวจึงจะสามารถก้าวเข้าสู่บ้านเพื่อทำพิธีมงคลลำดับถัดไป
ภาพจาก : Instagram prangkk
ภาพจาก : Instagram prangkk
ภาพจาก : Instagram mark_prin
นอกจากจะเป็นงานแต่งงานที่คนให้ความสนใจระดับประเทศแล้ว งานแต่ง ณเดชน์ ญาญ่า ยังแฝงด้วยประเพณีและพิธีกรรมโบราณทางภาคอีสานที่หาดูยาก ให้เป็นความรู้สำหรับคนรุ่นใหม่อีกด้วย
บทความที่เกี่ยวข้อง
ขอบคุณภาพจาก : Instagram kaew_jung, prangkk, mark_prin
ขอบคุณข้อมูลจาก : Instagram kaew_jung
